Wed. Aug 17th, 2022

મિત્રો પ્રકૃતિની ખોળામાં વસેલા હિમાચલ પ્રદેશને દેવભૂમિ પણ કહેવાય છે આ દેવ ભૂમિ પર મનાલી શહેર આવેલું છે તેને મનુ શહેર પણ કહેવામાં આવે છે એવું માનવામાં આવે છે કે જ્યારે બ્રહ્માંડમાં પ્રલય આવ્યો ત્યારે મહારાજ મનુએ ભગવાન વિષ્ણુની મદદથી આ સ્થાન પર આશ્રય લીધો હતો અને અહીંથી વિશ્વની રચના બે વખત સંચારિત થઈ સારું આ તપાસ અને સંશોધનનો વિષય છે.

મનાલીનું સૌથી મોટું આકર્ષણ અને મંદિર જે આખું વર્ષ પ્રવાસીઓથી ભરેલું હોય છે તે માતા હિડંબાનું મંદિર છે દિયોદર અને ચિનારનાં વૃક્ષો વચ્ચે ઉંચી ટેકરી પર બનેલું હિડંબાનું મંદિર મહાભારતમાં ઉલ્લેખિત ભીમની પત્નીનું છે રાક્ષસ કુળમાં જન્મેલા અને પાંડવ પરિવારની પુત્રવધૂ હિડંબા મનાલીની સૌથી મોટી દેવી છે એવું કહેવાય છે કે જે પ્રવાસી મનાલી આવે છે અને માતા હિડંબાને નથી જોતો તો તેની યાત્રાને સાર્થક માનવામાં આવતી નથી કુલ્લુ-મનાલીના લોકો માને છે કે માતા તેના ભક્તોની દરેક ઈચ્છા પૂરી કરે છે.

પેગોડા શૈલીમાં બનેલું હિડંબા મંદિર લાકડામાંથી બનેલા શિલ્પો.મહાબલશાલી ભીમની પત્ની હિડિમ્બાનું મંદિર પેગોડા શૈલીમાં બનાવવામાં આવ્યું છે આ મંદિર મનાલી બસ સ્ટેન્ડથી લગભગ એક કિલોમીટરની ઉંચાઈ પર છે મંદિરની અંદર લાકડા પર દેવી -દેવતાઓની મૂર્તિઓ કોતરવામાં આવી છે આ મંદિર હિડંબા દેવી અથવા હિરમા દેવીને સમર્પિત છે આ વિશાળ મંદિરનું પ્રવેશદ્વાર નાનું અને પાતળું છે આ મંદિરમાં આખા વર્ષ દરમિયાન ભક્તોની ભારે ભીડ રહે છે.

પહેલા ચઢાવવામાં આવતી હતી બલી.થોડા વર્ષો પહેલા સુધી માતા હિડંબા મંદિરમાં બલિદાન આપવાની પરંપરા હતી પરંતુ હવે આ પરંપરા બંધ થઈ ગઈ છે મંદિર પરિસરમાં લટકતા પ્રાણીઓના શિંગડા આ વાતની સાક્ષી આપે છે કુલ્લુનો પ્રસિદ્ધ દશેરા મેળો દેવી હિડિમ્બાની ઉપાસનાથી શરૂ થાય છે.

મંદિર 1553 માં બનાવવામાં આવ્યું હતું.હિડિમ્બા મંદિર 1553 માં કુલ્લુના શાસક બહાદુર સિંહ 1546-1569 એડી દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું મંદિરની દિવાલો પરંપરાગત પહારી શૈલીમાં બનાવવામાં આવી છે પ્રવેશ દ્વાર એ લાકડાનાં કામનો સુંદર ભાગ છે આ મંદિર ભારતના પુરાતત્વ વિભાગ દ્વારા સુરક્ષિત છે એપ્રિલ-મેમાં માતા હિડિમ્બા મંદિર સંકુલમાં છોટા દશેરાનો મેળો ભરાય છે.

મનાલીમાં હિડિમ્બા મંદિર સિવાય મહાત્મા મનુનું મંદિર પણ છે એવું માનવામાં આવે છે કે મહાત્મા મનુના નામ પરથી આ શહેરનું નામ મનાલી પડ્યું હતું આ મંદિરમાં પણ આખું વર્ષ પ્રવાસીઓની ભીડ રહે છે.

ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર હિડંબાનો ઇતિહાસ મહાભારતના ભીમ સાથે સંબંધિત છે દંતકથા અનુસાર જ્યારે પાંડવોનું ઘર લક્ષ્યગૃહ બળી ગયું હતું ત્યારે તેઓ સુરંગમાંથી ભાગીને વિદુરના કહેવા પર બીજા જંગલમાં ગયા હતા આ જંગલમાં પીળી આંખોવાળો રાક્ષસ હિડિમ્બાસુર તેની બહેન હિન્દીબા સાથે રહેતો હતો.

એક દિવસ હિડિમ્બાએ તેની બહેન હિન્ડીબાને જંગલમાં ખોરાક શોધવા માટે મોકલ્યા પણ ત્યાં હિંડીબાએ તેની માતા કુંતીને પાંચ પાંડવો સાથે જોઈ આ રાક્ષસ ભીમને જોતાની સાથે જ તેના પ્રેમમાં પડી ગયો તેથી તેણે તે બધાને માર્યા નહીં જે હિડિમ્બને ખૂબ ખરાબ લાગ્યું પછી ગુસ્સે ભરાયેલા હિડિમ્બાએ પાંડવો પર હુમલો કર્યો આ યુદ્ધમાં ભીમે હિદંબાને મારી નાખ્યો અને પછી હિંડીબા અને ભીમ બંનેએ કુંતીના આદેશથી જંગલમાં લગ્ન કર્યા તેમને ઘટોત્કચ નામનો પુત્ર હતો.

હિમાચલ પ્રદેશનું સૌથી મોટું પ્રવાસન સ્થળ છે અહીં દિલ્હી હરિયાણા પંજાબ ચંડીગઢથી બસ અથવા ખાનગી માધ્યમથી પહોંચી શકાય છે સૌથી નજીકનું રેલવે સ્ટેશન ઉના છે જે મનાલીથી 250 કિમી ચંદીગઢથી 315 કિમી પઠાણકોટથી 325 કાલકાથી 310 કિમી અને જોગિન્દર નગરથી 135 કિમી દૂર છે જ્યારે નજીકનું એરપોર્ટ ભુંતર છે જે મનાલીથી લગભગ 50 કિમીના અંતરે છે.

By admin

Leave a Reply

Your email address will not be published.