Sat. Aug 6th, 2022

ભાગલાના કારણે પાકિસ્તાનમાં યાત્રાધામ કટાસરાજ આજે ભલે ભૂલી ગયા હોય પરંતુ એક સમયે અંગ્રેજો પણ તેની ખાતરી કરતા હતા અહીં યોજાયેલા કુંભમેળા તેમને ખેંચતા હતા તેમાં દરેક ધર્મ જ્ઞાતિ અને સંસ્કૃતિ જોવાની લાલચ હતી ભારતીય સંશોધક અખિલેશ ઝાએ આ વાત લોકો સાથે શેર કરી છે.

તેમણે તેમના પુસ્તક ‘ધ બ્રિટિશ એકાઉન્ટ ઓફ કટાસરાજ’માં બ્રિટિશ ઇતિહાસકારો અને સંશોધકોને ટાંક્યા છે કે કુંભ અહીં વૈશાખી પર થતો હતો અખિલેશ ઝા 1996 બેચના સિવિલ સર્વિસ ઓફિસર છે અને ડેપ્યુટેશન પર નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ ફાઈનાન્સિયલ મેનેજમેન્ટ ફરીદાબાદમાં પ્રોફેસર છે તેમણે સંસ્કૃતિ અને ઇતિહાસ સંબંધિત વિષયો પર 17 પુસ્તકો લખ્યા છે.

મહારાજા રણજીત સિંહના શાસન દરમિયાન અંગ્રેજો વારંવાર તેમના જાસૂસો ડોકટરો અને લશ્કરી અધિકારીઓ સાથે તેના વિશે વાત કરતા હતા તે સમય દરમિયાન કટાસરાજને અહીં આવવાનું સારું બહાનું મળતું બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી એન્ડ્રુ ફ્લેમિંગ મહારાજા રણજીત સિંહના શાસન દરમિયાન અહીં આવ્યા હતા અને પોતાના સર્વે રિપોર્ટમાં લખ્યું હતું કે તેમણે કટાસરાજમાં વૈશાખીના અવસરે કુંભની ભીડ જોઈ હતી.

કેપ્ટન જેમ્સ એબોટે 12 એપ્રિલ 1848 ના રોજ વૈશાખી મેળામાં કટાસની મુલાકાત લીધી અને તે જોયું જે તેણે પહેલા ક્યારેય જોયું ન હતું તે લખે છે કે તેણે જીવનમાં આવો મેળો ક્યારેય જોયો નથી તેમના મતે કટાસ સરોવરમાં ક્યાંય પણ તલ રાખવાની જગ્યા નહોતી આર્લેસ્ટાને પણ તેમના પ્રવાસવર્ણનમાં આ જ વર્ણન કર્યું છે કટાસ ઓગણીસમી સદીમાં પંજાબના ઝેલમ જિલ્લામાં પડતો હતો.

અને તમામ ધર્મોના લોકોમાં ઘણો પ્રેમ અને સંવાદિતા હતી પુસ્તક અનુસાર મહારાજા રણજીત સિંહના સામ્રાજ્યના છેલ્લા તબક્કા દરમિયાન આ તીર્થધામનું પતન પણ શરૂ થયું રણજીત સિંહના શાસન દરમિયાન જમ્મુના ગવર્નર ગુલાબ સિંહ પ્રત્યે એલેક્ઝાન્ડર કનિંગહામના ઈશારાનો ઉલ્લેખ કરતા તેઓ કહે છે કે કટાસ ખાતેના સતઘરા મંદિરને નુકસાન ત્યાંની આડેધડ સમારકામને કારણે થયું તેનાથી વધુ કુદરતી ન હતું.

તે પાકિસ્તાનના ચકવાલ જિલ્લામાં સ્થિત હિન્દુઓ માટેનું મુખ્ય તીર્થસ્થળ છે એવું કહેવાય છે કે પાંડવોના વનવાસ દરમિયાન યુધિષ્ઠિર અને યક્ષ વચ્ચે શિવના રૂપમાં સંવાદ થયો હતો અન્ય દંતકથા અનુસાર ભગવાન શિવની આંખોમાંથી બે ટીપાં ટપક્યા એક પુષ્કર રાજસ્થાનમાં અને બીજું કટાસરાજમાં આ તીર્થ સ્થળ પર વર્ષમાં બે વાર શિવરાત્રી અને મહાશિવરાત્રી પર મેળો ભરાય છે.

By admin

Leave a Reply

Your email address will not be published.